Nhật ký ikigai ngày 1

Ngày bão Yagi

Chúng tôi khép lại quán cafe sách ở Bình Thạnh, rời Sài Gòn vào một ngày mưa gió, ngày mà bão Yagi đang càn quét khắp miền.

Thành phố này đã nuôi dưỡng tôi hơn 20 năm kể từ ngày bước chân vào Đại học. Thành phố này đã chở che, giữ mạng sống cho cả nhà tôi qua mùa covid đau thương. Thành phố này cũng là nơi đã tách tôi xa khỏi mái nhà có cha có mẹ, mỗi năm chỉ còn ghé về vài lần, để rồi giờ đây cha không còn trên đời nữa, tôi lại về.

Một lần, đi trên đường tôi thấy một nhà hàng vừa đóng cửa, một tấm băng rôn giăng ngang, trên đó ghi: “Tạm biệt Bà Rịa, cảm ơn vì tất cả”. Một lời chào oanh liệt, khác với chúng tôi, lặng thầm, không lời từ biệt.

Những ngày trôi lênh đênh, vô định, hoài nghi và khắc khoải này lê thê mãi. Và bạn sợ cả tiếng thở dài của người bên cạnh. Thấu hiểu nhưng không thể chia sẻ, không thể nói ra. Bởi vì, bạn không giải quyết được gì cả. Đó là một sự bất lực và tiếng thổn thức lòng mình bạn phải đè nén xuống.

Còn nhiều nhiều lắm những cảm xúc tiêu cực.

Và rồi, gần cuối mùa hạ, trong những ngày gió của bão Wipha làm ngã rạp cây cối, chúng tôi gượng đứng dậy.

Ikigai – coffee & books ra đời.

Như cô gái Yeo Reum trong film “Hè rồi, nghỉ việc thôi” đã tự nhủ: “Tôi vẫn chưa hình dung được mình nên sống như thế nào, nhưng như vậy cũng đủ tốt rồi. Tôi sẽ sống.”

Nhật ký Ikigai ngày 2

Ngày gặp Nhà nhỏ bên đồi

Tụi mình đã đi lên đi xuống Đà Lạt biết bao nhiêu bận để tìm chốn làm hiên nhà, rồi cuối cùng quyết định về đây.

Lần đầu tiên bước đến nơi này, nó chưa tràn đầy sức sống chưa rạng rỡ hoa cỏ chưa thoáng đãng như bây giờ, nhưng cảm giác của mình là: phải lòng! Không nghĩ giữa thành phố biển nhà cửa san sát này lại có một chốn lặng yên như vậy, một mái ngói an tĩnh “bên rìa thế giới”, một ngọn đồi xanh, lại còn những ao sen tự nhiên rộng bát ngát gần đó, một chốn vừa đủ xa cho mình không cần giao tiếp xã hội mà cũng vừa đủ gần để mình không xa lánh “cuộc sống loài người”.

Những ngày về đây, không phải tâm trạng lúc nào cũng tốt, không phải sáng nào cũng pha một tách cà phê rồi ngồi dưới tán lá nghe tiếng chim ríu rít, và đôi khi tự nhiên quạu quọ vì tiếng sáo diều trên đầu. Không phải lúc nào thiên nhiên cũng dễ thương, hễ có chim thì sẽ có rắn rết kiến tắc kè, hễ có cây xanh thì sẽ có nhánh khô gãy răng rắc, là đồi cát thì không thể tự nhiên mọc hoa, phải bao nhiêu là đất là nước là công sức giữa trưa nắng đổ xuống. Đọc sách, nghe nhạc, học hành, cắt hoa, lang thang khám phá, đến mất ngủ, không muốn ăn, lại bắt tay kinh doanh, lại đi từng bước, mình lại thấy có cả một bầu trời trên đầu và một ngọn đồi xanh nương tựa.

Ngày rộng tháng dài, có điều đã thấu suốt lại có điều vẫn phải học. Vẫn bơi mỗi ngày nhưng giờ có thể nói được hai chữ “không sao”, giống như câu: “Đèn xe chỉ có thể chiếu sáng khoảng 50m phía trước, nhưng bạn vẫn có thể lái xe đi hết cả chặng đường dài”.

Cớ gì mình lại muốn nhìn thấu đến cuối đường khi mới bắt đầu?

---

Nhật ký Ikigai ngày…

Nhất dương lai phục – ánh dương trở lại sau mùa đông

一陽来復（いちよう・らいふく）

Chúng tôi chọn câu này để khép lại một năm nhiều đoạn gãy: có lúc mờ phương hướng, có lúc tự vực lòng “Thuyền đến đầu cầu ắt sẽ thẳng”.

Ikigai – coffee & books ra đời không phải là một sự lãng mạn, mà là phiên bản những ngày mệt mỏi nhất của chúng tôi.

Tôi nhớ có một câu nói trong phim “Điệu cha cha cha làng biển”: Tớ thương những người phải để lại ước mơ của mình trong quá khứ.

Tôi không muốn để lại ước mơ trôi trong những ngày cũ. Tôi sẽ viết tiếp hành trình Ikigai này, vì giờ đây, tôi tin rằng “Trà còn ấm. Lòng rồi sẽ sáng.”

——————-

Sự diễn giải riêng vì đã chạm đến năm qua:

陽 (Dương) – sườn núi nay đã có ánh mặt trời chiếu tới.

一 (Nhất) – ánh dương đầu tiên.

復 (Phục) – sau cùng vẫn quay về đúng chỗ cần quay về.

来 (Lai) – lúa chín, thứ “đến” là thứ đã đủ thời.

Điều nên đến, tự khắc đến.

---

Nhật ký Ikigai ngày …

Nhiêu khê chờ Ikigai 2

Dạo này có nhiều việc không suông sẻ như dự định, lại có đoạn dài không biết đi tới như thế nào, và mình hữu duyên nghe được câu này: “Được – chưa chắc đã là phúc, mà mất – chưa chắc đã là họa. Trăng đến ngày rằm tự khắc tròn. Những chuyện lúc xảy ra mình thấy là không may, nhưng vài năm sau nhìn lại mình mới hiểu, đó là điều tốt nhất nên đến vào thời điểm đó. Cố gắng hết sức là trách nhiệm của bản thân, còn kết quả thế nào thì đôi khi lại là bài học mà cuộc sống gửi gắm.”

Dưới bài viết, lại có bình luận: “Trăng đến lúc tròn chưa chắc đã sáng, bởi lúc trăng sáng còn bị mây che. Muôn sự ta muốn chưa chắc đã được. Lúc được chắc gì đã hài lòng. Xông pha với sóng gió mà muốn bình yên thì hỏi có được không?“

Và tôi hít thở nhẹ, bật đèn đọc Yasunari Kawabata trong những ngày chờ trăng lên.

Nhật ký Ikigai ngày …

Hoàng hôn đẹp, rồi mưa

Tôi vốn định viết hành trình Ikigai mỗi ngày, những vui, những buồn, những thuận lợi, những trắc trở, mà sao tôi ngẫm lại, số ngày lận đận, mệt mỏi nhiều hơn số ngày thư thả, trong trẻo ngồi ngắm lá đung đưa ngoài hiên. Như buổi chiều hôm qua, trong sự uể oải và đôi chút vô vọng, tôi được thấy một hoàng hôn thiệt đẹp trước ban công home “Đến nơi có gió“. Vậy mà hôm nay, mưa chiều muộn tầm tã rơi xuống “Nhà nhỏ dưới chân đồi“.

Lúc lang thang trên Threads, tôi nhặt được câu này: “Tôi vốn định chết vào mùa đông này. Nhưng độ tháng giêng lại có người tặng một bộ kimono kẻ sọc màu xám làm quà mừng năm mới, một bộ kimono thích hợp để mặc vào mùa hè. Nên tôi vẫn cứ sống đến mùa hè cái đã.” (Dazai Osamu).

Ikigai tôi đang ở những ngày hè. Vào những lúc phấn chấn một chút, tôi cũng đã từng tự nhủ “Mình phải sống như mùa hè năm ấy!”

Nhật ký Ikigai ngày …

わざわざ来てくれてありがとうございます

Cảm ơn bạn đã cất công đến đây!

Mình từng có quán cafe sách ở Thành phố, nếu ai hỏi điều hối tiếc nhất về trải nghiệm đó là gì, thì mình sẽ nói: “Đó là chưa được một lần nói thẳng với một vài vị khách “doanh nhân kì cục” là: “Mong chị đừng đến quán em nữa!”

Đó chính là lý do khi đọc được dòng chữ thu hút trên quyển “Lên đỉnh núi mở tiệm bánh mì” mình đã không ngần ngại mua ngay. Tác giả ngầu thế này:

“Nếu có vị khách nào khó chịu khi đến với cửa tiệm thì tôi sẽ ghi thẳng lên blog là “Làm ơn đừng đến tiệm của tôi nữa…” “Chỉ đơn giản là vậy…”

Chỉ đơn giản là vậy, tôi mua sách.

Chỉ đơn giản là vậy, vậy mà tôi đã không làm được.

Chỉ đơn giản là vậy, quán cafe thứ hai này, Ikigai – coffee & books, tôi lấy đó làm nguyên tắc.

Thầy tôi dạy rằng: “Khách hàng không phải là Thượng Đế. Khách hàng là một món quà, quà không thích thì mình trả lại.”

Nếu tôi cứ muốn làm vừa lòng tất cả mọi người, nhẫn nhịn những người vô vị, đồng nghĩa tôi sẽ đánh mất những người đến quán vì sự đồng điệu, vì yêu thích không gian của quán. Tôi lại nhớ một câu rằng “Tử tế với người không tử tế là một bi kịch”.

Thứ lỗi cho tôi, trong mưu sinh mà còn muốn giữ tôn nghiêm.

Và cảm ơn bạn, người đồng âm và thấu hiểu, đã hữu ý tìm đến đây, vì chính Ikigai.

わざわざ来てくれてありがとうございます

Wazawaza kite kurete arigatou gozaimasu

Cảm ơn bạn đã cất công đến đây

Nhật ký Ikigai ngày…

Roji – Con đường phủ sương

Trong tiếng Nhật, Roji (露地) có nghĩa là “mảnh đất phủ sương”, là lối đi nhỏ dẫn từ cổng vào tới phòng trà. Nó mang ý nghĩa thanh tẩy, rũ bỏ mọi ồn ào, tạp niệm và đi đến sự tĩnh lặng.

(Trích: inucha.com)

Có đôi lần, à không, nhiều nhiều lần, cổ cũng để mình đắm chìm vào sự tĩnh lặng, mệt mùng một cách cố tình.

Cổ cùng home biến mất hoàn toàn trên các nền tảng mạng xã hội. Đó là khi, có khách nào đó muốn đặt phòng và yêu cầu cổ đi quay home với một cái muỗng. Rồi sau đó hai bên đều bất như ý. Đó cũng là khi, cổ nhận thấy khách nào đó hỏi home và yêu cầu các tiện ích hay chỉ là sự chữa cháy vì không tìm được nơi khác. Và đó là khi, cổ thấy không được “healing” ở nơi mình tạo ra như mong cầu. À đúng, sống nơi tịch mịch mà vẫn còn mong cầu, vì cổ “cũng chẳng qua chỉ là chúng sinh bình thường ra ra vào vào giữa khói lửa, nhìn tưởng như thanh tịch chẳng tranh giành, mà kỳ thực lại vẫn có ước cầu, vẫn có nhớ nhung…”

Những ngày đó, cổ quanh quẩn trong các phòng, ngắm nghía xem có thể trang trí thế nào để khách cũ có quay lại cũng cảm thấy sự mới mẻ. Đem vào một cái cây, gắn thêm một kệ sách nhỏ, treo rèm macrame, đổi chỗ chiếc giường, thay tấm trải sofa, in bức tranh ghibli máng lên… Quá trời việc rồi cũng làm trôi đi hết những dính mắc, lại thấy con đường phủ sương này thật nên đi.

Giờ đây cổ thích những vết thời gian trên tường, không cố tìm cách che đi nó nữa. Trong phim Emily in Paris, có đoạn Emily in Rome đã nhận ra nét đẹp của sự cũ kỹ, không hoàn hảo, không cầu toàn, sao phải cố làm mình khác đi.

Và từ những ngày đó, căn phòng Wabi này được nên hình. Hôm nay, cổ lại bắt tay sắp xếp trang trí lại Little Forest, cũng trong sự im ắng bên ngọn đồi.

Cổ thích sự trầm mặc này, và lại được đón những người ghé qua đầy đồng cảm.